HMRC tăng cường truy quét trốn thuế: Công nghệ và người tố giác đóng vai trò then chốt

Cơ quan Thuế và Hải quan Hoàng gia Anh (HMRC) đang đẩy mạnh các cuộc điều tra nhằm chống lại tình trạng trốn thuế, với sự hỗ trợ đắc lực từ công nghệ phân tích dữ liệu tiên tiến và chính sách khen thưởng hấp dẫn dành cho người tố giác. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính phủ của Đảng Lao động nỗ lực bảo vệ nguồn thu ngân sách, vốn đã đạt được những thành công đáng kể trong năm tài khóa vừa qua.

Cuộc chiến chống trốn thuế leo thang: Vai trò của công nghệ và dữ liệu

HMRC, cơ quan chịu trách nhiệm thu thuế và quản lý hải quan tại Vương quốc Anh, đang gia tăng đáng kể các hoạt động điều tra nhắm vào những cá nhân và hộ gia đình chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Theo các báo cáo, trong năm tài khóa vừa qua, HMRC đã giúp đảm bảo hoặc bảo vệ khoảng 10 tỷ bảng Anh cho ngân sách quốc gia. Trụ cột chính trong chiến lược mới này là hệ thống phân tích dữ liệu tiên tiến mang tên Connect. Đây là một công cụ mạnh mẽ có khả năng đối chiếu và kiểm tra chéo thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm các ngân hàng, nền tảng mạng xã hội, các sàn giao dịch trực tuyến và các tờ khai thuế. Hệ thống này được thiết kế để phát hiện những điểm bất thường mà mắt người khó có thể nhận ra. Luật sư Ian Robotham, đối tác tại hãng luật Pinsent Masons, nhận định: "Các thuật toán mà hệ thống Connect sử dụng cho phép HMRC phát hiện những điểm bất thường mà lẽ ra sẽ không được chú ý bởi con người." Nhờ Connect, chỉ riêng trong năm tài khóa 2024/25, HMRC đã tiến hành tới 540.000 cuộc điều tra, cho thấy mức độ hiệu quả và quy mô của công cụ này trong việc phát hiện các hành vi trốn thuế.

Tăng cường truy tố và chính sách thưởng cho người tố giác

Bên cạnh việc ứng dụng công nghệ, HMRC cũng thể hiện sự cương quyết hơn trong việc xử lý các trường hợp vi phạm. Ông Ian Dickinson, giám đốc thuế tại UHY Hacker Young, cảnh báo: "HMRC dường như ngày càng sẵn sàng truy tố các cá nhân trốn thuế." Thực tế này được phản ánh qua số liệu từ Dịch vụ Điều tra Gian lận (Fraud Investigation Service) của HMRC, với 260 vụ kết án thành công đối với những đối tượng trốn thuế nghiêm trọng nhất trong năm tài khóa 2025 đến 2026. Để củng cố thêm mạng lưới thông tin, HMRC còn tăng cường chương trình khen thưởng cho những người tố giác. Cơ quan này đã xác nhận rằng những người cung cấp thông tin dẫn đến việc thu hồi hơn 1,5 triệu bảng Anh tiền thuế sẽ được nhận khoản thưởng từ 15% đến 30% số tiền thuế bổ sung được thu về. Chính sách này được thiết kế để khuyến khích các cá nhân mạnh dạn tố cáo hành vi trốn thuế. Trong năm tài khóa vừa qua, tổng cộng 1,4 triệu bảng Anh đã được trao cho những người tố giác, sau khi HMRC nhận được số lượng tin báo kỷ lục từ công chúng. Điều này cho thấy sự hiệu quả ban đầu của chính sách, khi nhiều người đã cung cấp thông tin về hàng xóm, đồng nghiệp và bạn bè của họ.

Bài học từ Hoa Kỳ và tác động tiềm năng